İş Görüşmesinde 30-60-90 Gün Planı

Soru aslında ne soruyor?

"İlk 90 günde ne yapmayı planlıyorsunuz?" sorusu, planınızı merak ettiği için sorulmaz. Üç şeyi ölçer:

1. Bu işin gerçekte ne olduğunu anlamış mısınız?
2. Kendi başınıza yol bulabilir misiniz?
3. Ne zaman değer üretmeye başlarsınız?

Bu yüzden en kötü cevap "öğrenmeye ve uyum sağlamaya odaklanırım" cümlesidir: doğrudur, ama hiçbir şey söylemez.

Üçüncü madde işverenin sessizce hesapladığı şeydir. Yeni bir çalışan ilk aylarda net bir maliyettir; sorunun altında yatan merak, o maliyetin ne zaman dönmeye başlayacağıdır. Cevabınız bu takvimi somutlaştırdığı ölçüde işe yarar.

Mantık: öğren → katkı ver → sahiplen

İlk 30 gün — öğren. Kimse sizden birinci ayda sistemi değiştirmenizi beklemiyor. Beklenen şey doğru soruları sormanız.

30–60 gün — katkı ver. Küçük ama görünür bir iş bitirin. Güven, büyük vaatlerle değil teslim edilmiş küçük işlerle kurulur.

60–90 gün — sahiplen. Bir alanın sorumluluğunu alın ve ölçülebilir bir hedef koyun.

Şablon: ne söylenir

İlk 30 gün

• Ekipteki 8–10 kişiyle birebir görüşme; her birine "işini en çok ne zorlaştırıyor?" diye sormak
• Mevcut süreçlerin, araçların ve metriklerin envanteri
• Müşteriyle temas eden bir kanalı doğrudan izlemek (destek kayıtları, satış görüşmeleri)
• İlk 30 günün sonunda: gördüğüm 3 sorun ve neden bu sırayla önemli olduğu — kısa bir not

30–60 gün

• En küçük ama en görünür sorunu çözmek (ör. haftalık raporun elle hazırlanması)
• İlk teslimatı yapmak ve ekiple paylaşmak
• Süreçte tek bir ölçüm noktası kurmak — ölçülmeyen şey iyileştirilemez

60–90 gün

• Bir alanın sahipliğini almak
• Ölçülebilir bir hedef koymak: "kapanış süresini 5 günden 3 güne indirmek"
• 1. günde: ne yaptım, ne öğrendim, sonraki çeyrekte neye odaklanacağım

Role göre neyin değiştiği

İskelet aynı kalır, içerik rolün doğasına göre değişir:

• Yönetici pozisyonu: ilk 30 gün ekibi tanımaya değil, ekibi değerlendirmeye ayrılır. Kimin neyi taşıdığı, hangi rolün boş olduğu, hangi sürecin tek bir kişiye bağımlı olduğu. 90. günde bir ekip yapısı önerisi beklenir.
• Satış: öğrenme süresi kısadır çünkü kota takvimi beklemez. İlk 30 günde ürünü ve itiraz kalıplarını öğrenip pipeline kurmaya başlamak gerekir.
• Teknik roller: ilk teslimat genellikle küçük bir hata düzeltmesi veya bir geliştirme aracının iyileştirilmesidir. Kod tabanına ilk hafta içinde bir şey göndermek, öğrenmenin en hızlı yoludur.
• Tek kişilik rol (şirketin ilk pazarlamacısı, ilk İK'sı): devralacağınız bir süreç yok, kuracaksınız. Planınız "öğrenme" yerine "önceliklendirme" üzerine kurulmalı — her şeyi aynı anda kuramazsınız, hangisinin önce geldiğini söyleyin.

Örnek cevap (60 saniye)

"İlk ay dinlerim: ekipten 8–10 kişiyle birebir konuşur, destek kayıtlarını okur, mevcut raporlamayı çıkarırım. Ayın sonunda gördüğüm üç darboğazı yazılı paylaşırım.

İkinci ay bunlardan en küçüğünü çözerim — ilanınızda 'manuel raporlama' geçiyor, muhtemelen oradan başlarım. Amacım büyük bir dönüşüm değil, teslim edilmiş bir iş.

Üçüncü ay o alanın sahipliğini alır, ölçülebilir bir hedef koyarım: örneğin raporlama süresini yarıya indirmek. 90. günde bunu sayıyla konuşabiliyor olmak isterim."

Cevabın sonunda bir soru bırakmak da işe yarar: "Bu sıralama size doğru geliyor mu, yoksa ilk ay başka bir yere bakmamı mı beklersiniz?" Bu, planı bir monologdan konuşmaya çevirir ve karşı taraftan gerçek önceliği öğrenmenizi sağlar.

Üç yaygın hata

1. Aşırı vaat. "İlk ay satışları %30 artırırım" cümlesi tecrübesizlik göstergesidir.
2. Sadece öğrenme. Üç ay boyunca "öğreniyorum" demek, değer üretmeyi 90 güne ertelemektir.
3. Şirketi tanımayan plan. İnternette bulunan hazır şablon, hazır şablon gibi durur.

Dördüncüsü daha az konuşulur: var olan işleri baştan yanlış ilan etmek. "Mevcut süreçleri değiştiririm" diyen bir aday, o süreçleri kuran insanların odada oturuyor olabileceğini hesaplamamıştır. Değişiklikten değil, önce anlamaktan bahsedin.

Mülakattan sonra

Planı bir sayfaya döküp teşekkür e-postasına ekleyebilirsiniz. Çoğu aday bunu yapmaz; yapan aday hatırlanır.

Yazarken mülakatta duyduğunuz şeyleri kullanın — "ekibin raporlamayı elle hazırladığını söylemiştiniz" gibi bir cümle, belgeyi genel bir şablondan o şirkete ait bir belgeye çevirir. Bir sayfayı geçmesin; okunmayan bir ek, gönderilmemiş ekten farksızdır.